Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler. 19 Şubat 1959 tarihinde onaylanan Türkiye-Kıbrıs-Yunanistan arasındaki ittifak anlaşması sonucunda 16 Ağustos 1960’da kolej tepe üzerinde bulunan kolej binası 950 kişilik Yunan Kontenjan Alayı’na karargah binası olarak tahsis edilmiştir. Kolej tepe eteklerindeki eski bir İngiliz Kışlası olan KAMP kışlasına ise 650 kişilik Türk Alayının yerleşmesi öngörülmüştür. bu birliklerin amacı Kıbrıs Ordusunu kurmak ve eğitmek olarak belirlenmiştir.

Bir nizamiyenin ayırdığı, yan yana iki kışlada birlikler 1963 yılına kadar komşu olarak faaliyetlerini sürdürmüştür. Yunan subaylarının Rum Tedhiş örgütlerini desteklemeye başlaması üzerine durumun gerginleşmesiyle Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı 25 Aralık 1963’de yer değiştirmiştir. İki gruba ayrılan alayın bir grubu Ortaköy‘e, bir grubu ise Gönyeli tarafına yerleşmiş ve 1974 yılına kadar burada kalmıştır. Kamp Kışlada ise bir takım bırakılmıştır.

Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

Barış harekatının icra edilmesine karar verildikten sonra son hazırlıklar kapsamında, 19 Temmuz 1974 saat 20:30’dan itibaren Alayın savunma hattı olarak tespit edilen Gönyeli güneyindeki Çınardere‘nin kuzey yamaçlarından doğuya doğru Ortaköy‘ün güneyi ve Kanlıdere uzanım hattında bulunan mevziler işgale başlanmış faaliyet 24:00’da sona ermiştir. Kamp kışladaki Piyade Takımı 01:30’dan itibaren geri çekilmiştir. Sabaha kadar uyumadan mevziler hazırlanmış ve savunma durumuna geçilmiştir.

20 Temmuz 1974 saat 06:05’de Gönyeli ovasına hava indirme harekatı başlamıştır. Hava indirme harekatının başlaması üzerine büyük bir şok yaşayan Rum Milli Muhafız Ordusuna bağlı Alayköy‘deki zırhlı birlikler harekete geçmiş, ancak Türk uçakları tarafından saat 06:40’da bu konvoy imha edilmiştir. Harekatın şaşkınlığını üzerinden atan Yunan alayına bağlı Kolej tepe güneyinde konuşlu 6 Tank ile takviyeli bir kuvvet Gönyeli bölgesindeki 2’nci Piyade Bölüğü cephesine taarruza başlamıştır. Taarruzlar Tas. Silahları ve uçakların başarılı manevraları sonrasında durdurularak tanklar imha edilmiş, birlik geri çekilmek zorunda kalmıştır.

Gündüz başarısızlığa uğrayan Yunan Alayına bağlı birlikler aynı gün saat 20:00’dan itibaren 10 adet Tank ile takviyeli bir birlik ile Kamp Kışla-Gönyeli istikametinde yeniden taarruz etmiştir. İlerleyen Yunan taarruzu karşısında 2’nci Piyade Bölüğünün geri çekilmesi üzerine Alay Komutanı Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı karargah bölüğünden teşkil ettiği bir takım kadar kuvveti bölgeye sevk etmiş, taarruz Tuzla Tepe bölgesinde durmuştur.

Bu noktada; Alay Hrk. Eğt. Sb. bölgeden toplanan 120 kişi kadar kuvvet ile (Bunların bir çoğu, hava indirme sırasından birliğinden uzağa düşen komandolardır) karşı taarruz gerçekleştirerek saat 04:30’da asıl muharebe hattının bütünlüğünü sağlamıştır. Harekatın devamı boyunca Kolej Tepe bölgesinden Yunanlıların başka bir taarruz girişimi olmamıştır.

Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

23 Temmuz 1974 saat 06:30’da harekete geçen Hava Alanı Görev Kuvveti hedef olan eski uluslar arası Lefkoşa Hava Alanını saat 11:30’da 47 düşman askerini esir alarak ele geçirmiştir.

30 Temmuz 1974’de Dış İşleri Bakanlığı aracı ile ateşkes anlaşması imzalanmış 31 Temmuz 1974’de ise Gönyeli ve Ortaköy grubu Kamp takımı hizasına kadar yaklaşarak Hava Alanı Birlikleri ile savunma hattının bütünlüğünü sağlamıştır. Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

Bu tarihten itibaren siyasi görüşmeler başlamıştır. Bu esnada Yunan Kuvvetlerinin Kolej tepe güneyindeki hakim sırtlar bölgesinde kuvvet toplamaya başladığı tespit edilmiştir. Bu maksatla bir GTT takımının her gece Kilise tepe doğusuna mevzilendiği ve hava aydınlanmadan Kolej binası arkasına saklandığı, hastane binası doğusuna bir bölük kadar kuvvetin mevzilendiği, Kamp Bölgesinde iki bölük kadar kuvvetin bulunduğu, Cami Tepe bölgesinde direnek noktası tesis edildiği görülmüştür.

Siyasi görüşmelerin çıkmaza girmesi üzerine ateşkes sona ermiş ve 14 Ağustos 1974 saat 05:30’da hava kuvvetlerinin yoğun bombardımanı ile Barış Harekatının ikinci safhası başlamıştır.

14-15 Ağustos 1974 tarihlerinde Hastane binası, Neriman‘ın evi ve Kolej binası arasında yoğun çatışmalar meydana gelmiş. Yunan alayı güneyden ve batıdan Ortaköy grubu ve 2/50’nci Piyade Alayı tarafından kuşatılmıştır. 15 Ağustos 1974 saat 17:30’da Kolej binası hariç bölge ele geçirilmiştir. Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

Barış Harekatında Kolej Tepedeki Muharebeler

16 Ağustos 1974’de mevcut hava kuvvetleri ve topçu ateşleri ile desteklenen zırhlı ve Piyade birlikleri üç tepeler, kilise tepe ve hava alanı bölgesinden üç ayrı koldan taarruz harekatına başlamış ve yoğun çarpışmalar sonucunda saat 18:10’da Gönyeli grubu; Kolej binası ve alay sancağının ele geçirildiğini, binaya Türk Bayrağının çekildiğini bildirmiştir. Kolej binasında odadan odaya, kattan kata çarpışarak ilerlenmesi nedeniyle, bölgedeki en kanlı muharebeler yaşanmış, binanın kuzey kanadı üzerinde bulunan uçak savarın susturulması için Hava Kuvvetleri tarafından yoğun bombardıman icra edilmiştir.

Yunan kampı ve kolej bölgesinden 197 adet Rum cesedi toplanmış ve Barış Gücü’ne teslim edilmiştir. Harekat esnasında Kolej tepe bölgesinde 1 Sb., 1 Astsb., 2 Çvş, 7 Onb. 28 Er olmak üzere toplam 40 Türk Askeri Şehit olmuştur.

Paylaş